Als men de handelingsimpuls ontdekt en zich ermee verbonden voelt, kan men deze gebruiken als inspiratiebron voor het pedagogische werk. Het inlevend versterken van de handelingsimpuls opent nieuwe vormen van begeleiding en samenwerking.
‚Overdreven uitbeelden‘
Ik ben werkbegeleider bij Urtica De Vijfsprong, een zorgboerderij in Vorden, Nederland. Onlangs liep ik over het terrein van de boerderij en kwam ik bewoner Markus tegen, die net een kat aan het aaien was: „Lieve kat! Kom hier, lieve kat. Ja kat, kom! Je hoeft niet bang te zijn. Kom hier. Ik blijf bij je.“ Toen ik hem observeerde, herkende ik meteen zijn handelingsimpuls ‚overdrijvend acteren‘. Je krijgt bij hem het gevoel dat hij niet alleen met de kat praat, maar een hele voorstelling voor een publiek opvoert. Op dat moment was ik, die toevallig langskwam, het publiek. Zo doet hij dat altijd! Hij maakt een spektakel van wat hij doet en kijkt naar het publiek.
Veel mensen raken geïrriteerd door zijn gedrag en reageren daarop afwijzend. Zoals gezegd, hij gedraagt zich altijd zo. Het is zijn individuele handelingsimpuls. Kan ik me op zijn manier van handelen inlevend versterken in plaats van die af te wijzen?
De handelingsimpuls inlevend versterken
We beginnen elke dag met een ochtendkring, waaraan ongeveer 20-30 mensen deelnemen. Markus helpt me vaak met het uitdelen van de bladmuziek van de liedjes die we samen zingen. Ik wil in deze situatie proberen om vanuit zijn handelingsimpuls ‚overdrijvend uitbeelden‘ te werk te gaan.
Ik roep hem luid en zwaai met de papieren in de lucht: „Markus hallo, ik heb je hulp nodig met de bladmuziek!“ Hij komt meteen aangelopen. Ik buig diep voor hem: „Hartelijk dank!“ Hij antwoordt met een even diepe buiging. Ik maak een spektakel van het uitdelen van de papieren. Markus doet mee.
Lerende ruimtes die inspireren!
Voor mij waren er vier ontdekkingen met betrekking tot de inrichting van de leerruimte in het versterken van de handelingsimpuls:
- Ik heb geoefend met ‚overdrijvend acteren‘. Dat is voor mij helemaal niet zo eenvoudig.
- Maar ik vond het leuk.
- Markus vond het ook leuk om mee te doen aan het gezamenlijke toneelstuk.
- De mensen in de ochtendkring, die er meestal nog half slapend bij staan, met elkaar praten en niet echt naar de bladmuziek kijken, waren allemaal wakker geworden en deden volop mee. Ze hadden ook plezier in wat er gebeurde.
Het inlevend afstemmen op de handelingsimpuls van een ander is dus zeker een uitdaging. Maar het helpt om nieuwe vormen van begeleiding uit te proberen en mensen die ondersteuning nodig hebben beter bij de samenwerking te betrekken. Het pedagogische werk wordt zo creatiever en meer afgestemd op de individuele behoeften van de begeleide persoon.
