In de samenwerking krijg je steeds weer het antwoord: „Ik heb geen tijd.“ Ook achter dit antwoord schuilt een positieve drijfveer. Methodisch benader je een dergelijke vraagstelling op dezelfde manier als het onbegrepen gedrag van een persoon.
Er wordt gezocht naar een eigen ervaring: waar had ik een positieve ervaring met ‚geen tijd hebben‘? Wat wilde ik op dat moment?
„De deurklink van mijn kippenhokdeur werkt niet goed. Ik had hem eigenlijk moeten repareren. Maar omdat ik een trucje had bedacht om ermee om te gaan, was het niet nodig om hem te repareren. Zo gingen er twee jaar voorbij, waarin ik met de defecte deurklink leefde. Maar toen wilde ik twee weken op vakantie gaan en vroeg ik mijn buurman om in de tussentijd voor de kippen te zorgen. Ik kon hem echter niet opzadelen met de defecte deurklink. Dus pakte ik mijn gereedschap en repareerde de deurklink in een paar minuten.“
Het wordt duidelijk dat het belangrijk is om de noodzaak zichtbaar te maken om in actie te komen. Hier is nog een voorbeeld dat laat zien hoe het zichtbaar maken van de noodzaak werkt in het dagelijkse werk.
„Ik stuur een collega een kort mailtje: „We hebben morgenavond een Zoom-vergadering met een geïnteresseerde deelnemer. Jij hebt praktische ervaring op dit gebied. Ik heb je nodig bij de vergadering.“ Binnen 10 minuten kreeg ik een positief antwoord op deze e-mail. Vroeger was ik gewend om te vragen: „Wil je meedoen?“ of „Het zou leuk zijn als je erbij bent.“ Vaak kreeg ik dan het antwoord: „Ja, ik zou graag meedoen, maar ik heb die avond al twee andere afspraken. Ik kan er dus helaas niet bij zijn.“
In dit voorbeeld ga ik uit van de handelsimpuls ‚geen tijd hebben‘. Ik doe dit door uit te drukken waarom ik deze persoon nodig heb bij de vergadering (= Je hebt praktische ervaring op dit gebied). Vervolgens formuleer ik hoe ik mijn band met deze persoon in deze situatie ervaar (= Ik heb je nodig bij de vergadering.). Dat is een directheid die ik niet gewend ben, maar die het mogelijk maakt om op een heel andere manier met de persoon om te gaan en de noodzaak centraal te stellen. Ik vind het ook meteen leuk.
Zelfstandigheid gaat gepaard met een gevoel van noodzaak.
Naast het zoeken naar de situatie in je eigen ervaring, kun je bij dergelijke vragen ook nadenken over: in welk beroep is ‚geen tijd hebben‘ een kwaliteit? Dat helpt om een positieve benadering van de situatie te vinden.
De volgende ideeën kwamen bij me op: beursmakelaar, hardloper, simultaanvertaler. Als handelingsimpuls kwam: ‚puncterend beslissen‘.
Wanneer men op deze manier met organisatorische vraagstukken werkt, ziet men ook de wil, die onafhankelijk van elkaar in meerdere mensen leeft en die tot uiting komt in organisatorische problemen.
