Als je de handelingsimpuls van iemand ontdekt, heb je vaak de hoop: als ik hem/haar in staat stel zijn/haar handelingsimpuls uit te leven en tevoorschijn te laten komen, dan kan deze persoon zich verder ontwikkelen. Deze benadering werkt echter vaak beklemmend. Het werkt daarentegen versterkend als de handelingsimpuls van de persoon in zijn/haar omgeving verschijnt. Deze persoon ervaart dan hoe normaal het is om te handelen zoals hij/zij handelt.
De handelingsimpuls verschijnt in de omgeving wanneer de begeleider zelf volgens de handelingsimpuls handelt of de groep uitnodigt om mee te doen in de handelingsimpuls.
De handelingsimpuls in de groep tot leven brengen
Lilly zit in de tweede klas van de basisschool. Ze heeft problemen met spelling. Ze schrijft alle woorden aan elkaar, draait letters om en maakt zelfs bij het overschrijven veel spelfouten. Vaak kan Lilly zelf ook niet lezen wat ze heeft geschreven. De juf heeft alles geprobeerd om haar te leren schrijven. Maar niets heeft geholpen. In plaats van te schrijven, heeft Lilly de neiging om te tekenen.
De juf besluit dit tekenen te stimuleren. Omdat ze allemaal een brief aan Sinterklaas moeten schrijven, vraagt ze de kinderen om met het mooiste handschrift dat ze kennen te schrijven en een letterstijl te kiezen. Op het bord laat ze enkele voorbeelden zien: recht, cursief, dik, dun, 3D. Alle leerlingen gaan ijverig aan de slag. Lilly tekent grote, dikke letters. Ze schrijft heel correct en leesbaar.
In de volgende spellingles probeert de lerares deze ervaring te verdiepen – nu met een dictee. Bij elk woord zegt ze met welk lettertype het moet worden geschreven. Alle kinderen zijn geconcentreerd aan het werk. Ze zijn nieuwsgierig naar het lettertype waarmee ze het volgende woord moeten schrijven. De kinderen zijn tijdens dit dictee veel enthousiaster dan normaal. Iedereen maakt veel minder fouten dan normaal. De volgende dag vragen de kinderen opnieuw om zo’n dictee. De lerares heeft zoiets nog nooit eerder meegemaakt.
(Uit: Wendy Kattenpoel & Albert de Vries (2014): Naar zelf denkende en zelfstandig handelende leerlingen én leerkrachten. Academie voor Ervarend Leren.)
Inclusie vindt plaats wanneer normaliteit voortkomt uit een gezamenlijke activiteit en elke persoon vanuit zijn of haar eigen kwaliteiten kan deelnemen en iets kan bijdragen. Dit is iets anders dan iemand anders helpen. De inspanningen om mensen met ondersteuningsbehoeften te helpen, houden vaak een machtsverschil in stand, waardoor men op de drempel van inclusie blijft staan.
