Als Inclutrain-trainer gaf ik de werkbegeleider Rainer de volgende tip om aan te sluiten bij Max‘ handelingsimpuls ‚kijkend veiligstellen‘, toen ze samen hout stapelden: „Als je houtblokken stapelt, zeg dan hardop wat je denkt, terwijl je dat doet. Spreek vrij in de ruimte, niet tegen Max!“ Rainer ging in op mijn suggestie, ook al kwam het hem duidelijk vreemd voor: „Niet met Max praten, maar gewoon voor mezelf praten?“ (Meer hierover in het vorige venster.)
Van buitenaf gezien leek mijn interventie alsof ik alles al wist. Alsof ik vanaf het begin volledig duidelijk had hoe ik Rainer kon helpen om zich af te stemmen op Max. Maar voor mijzelf was het ook een verrassende ervaring. Ik wist van tevoren niet dat ik Rainer zo zou begeleiden. Voor mij was het een gelukte onverwachte handeling. Een handeling waarbij ik intuïtief met de handelingsimpuls van de ander, in dit geval Rainer, meedeed.
Enkele weken later zat ik in een intervisiegroep. Daar bespraken we hoe ik bij Rainer had aangesloten. Eerst karakteriseerden de collega’s mijn handelen en daarna dat van Rainer:
Karakterisering van mijn handelen | Karakterisering van Rainers handelen |
Je vertelde Rainer wat er in je omging toen je onlangs zelf hout stapelde. | Jouw oordeel over Rainers handeling is: ‚Rainer geeft de opdracht en blijft toekijken‘. |
Werkwoorden: ‚vertellend denken‘ | Werkwoorden: ‚opdrachtgevend toekijken‘. |
Beroep: druïde of priester | Beroep: koning of krijgsheer |
Door mijn handeling ‚vertellend denken‘ nam ik deel aan Rainers ‚opdrachtgevend toekijken‘ en versterkte ik dit. Ik versterkte daarmee Rainer. Rainers ‚opdrachtgevend toekijken’ kon daardoor heel anders verschijnen: hij zegt wat hij denkt, maar spreekt Max niet rechtstreeks aan. Rainer geeft als het ware hardop instructies over hoe het hout moet worden neergelegd en demonstreert Max het ‚kijkend veiligstellen‘ zonder rechtstreeks met hem in gesprek te gaan.
Dit is de beschrijving van wat ik intuïtief heb gedaan. Als ik het beschrijf als een methodiek van ervarend leren, dan zie ik dat ik het volgende heb gedaan:
Ik zocht mijn eigen ervaring met ‚kijkend veiligstellen‘ bij het stapelen van hout op: als ik houtblokken stapel, kijk ik naar de houtblokken en bedenk ik hoe ik ze veilig kan stapelen – zonder dit proces natuurlijk uit te spreken. Ik realiseerde me dat ik bij het stapelen van hout ‚kijkend veiligstellend‘ te werk ga, net zoals Max in het algemeen doet. Op basis van deze bevindingen heb ik Rainer voorgesteld om zijn ’stapelgedachten‘ hardop uit te spreken, zodat Max eraan kan deelnemen. Dus op basis van mijn eigen ervaring stelde ik hem voor om hardop te denken, zonder direct met Max in gesprek te gaan.
Wat uit eigen ervaring in je opkomt, is een intuïtief proces. Het is iets dat van binnenuit meedoet met de externe omstandigheden, of beter gezegd, noodzaak. Het stelt ons in staat om nieuwe vormen van leerruimten te ontwerpen.
